Yapay zeka avukatın hangi işini hızlandırır?
Bir avukatın gününün büyük kısmı okumakla geçer. Gelen evrak, bilirkişi raporu, karşı taraf dilekçesi, karar metni. Yapay zekanın en güvenli ve en çok zaman kazandıran kullanımı, bu okumayı hızlandırmaktır. Uzun bir raporun özetini çıkarmak, bir dilekçedeki iddiaları madde madde listelemek, bir karar metninde aradığınız gerekçeyi bulmak bu kapsamdadır.
İkinci alan araştırmadır. Olayı kendi cümlelerinizle anlattığınızda ilgili kararları anlamına göre bulan bir arama, anahtar kelimeyle aramaya göre çok daha isabetli sonuç verebilir. Üçüncü alan yazmadır. Dilekçe, ihtarname ya da müvekkile yazılacak bilgi notu için ilk taslağı hazırlamak, avukatın boş sayfayla başlamasını önler.
Bu üç alanın ortak noktası, son kararın avukatta kalmasıdır. Yapay zeka okur, bulur ve önerir. Neyin önemli olduğuna, hangi kararın dosyaya uyduğuna ve dilekçede neyin yazılacağına avukat karar verir. Bu sınır korunduğunda yapay zeka avukatın zamanını artırır, aşıldığında ise avukatın sorumluluğunu artırır.
En büyük risk: uydurma karar künyesi
Genel amaçlı yapay zeka araçları, var olmayan bir kararı esas ve karar numarasıyla birlikte, son derece ikna edici bir dille yazabilir. Bu hata aracın bir kusuru değil, çalışma biçiminin sonucudur. Araç doğru metni değil, olası metni üretir. Mahkemeye sunulan bir dilekçede uydurma bir künye, avukat için ciddi bir mesleki sorundur.
Bu yüzden kural basittir: yapay zekanın verdiği her karar künyesi kaynağından doğrulanır. Doğrulanmamış künye dilekçeye girmez. Hukuk için hazırlanmış araçlarda bulunamayan ya da doğrulanamayan kararın açıkça söylenmesi, kararın gerçek karar bankalarında aranması ve künyenin metinle eşleştirilmesi beklenir. Bir aracı seçerken bu davranışı mutlaka deneyin.
Künye doğru olsa bile kararın içeriği yanlış özetlenebilir. Kararın gerçekten o sonuca vardığını, gerekçenin dosyanıza uyduğunu ve kararın sonradan bozulup bozulmadığını görmek için metnin kendisini okumak gerekir. Yapay zekanın özeti bir yol göstericidir, kararın yerine geçmez.
Müvekkil sırrı ve kişisel veri
Müvekkil belgesini genel bir sohbet aracına yapıştırmak, belgeyi büronun kontrolü dışındaki bir hizmete göndermek demektir. Aracın veriyi nerede işlediği, saklayıp saklamadığı ve eğitimde kullanıp kullanmadığı hizmet koşullarına bağlıdır. Avukatın sır saklama yükümlülüğü ve KVKK, bu soruların cevabını bilmeden müvekkil verisiyle çalışmamayı gerektirir.
Pratik bir ayrım yapılabilir. Kişisel veri içermeyen işler, yani bir hukuki kavramı açıklatmak, genel bir taslak yapısı istemek ya da anonim hale getirilmiş bir metni düzelttirmek daha az risk taşır. Dosyanın kendisiyle çalışmak gerektiğinde ise iş sözleşmesi ve veri koşulları belli olan, büronun yetki düzenine bağlı bir yol tercih edilmelidir.
Ekip içinde de aynı dikkat gerekir. Stajyerin kişisel hesabıyla kullandığı ücretsiz bir yapay zeka aracına dosya belgesi yüklemesi, büronun haberi olmadan veri aktarımı demektir. Bu yüzden büroda hangi aracın kullanılacağına kişiler değil büro karar vermelidir.
Büro verisiyle çalışmanın daha güvenli yolu
Son dönemde yapay zeka araçları, kullanıcının izin verdiği programlara bağlanabilir hale geldi. Bu düzende dosyaların tamamı yapay zeka aracına kopyalanmaz. Araç, sorulan soru için gereken kaydı büronun programından, kullanıcının yetkisi ölçüsünde ister. Avukatın göremediği bir dosyayı yapay zeka da göremez.
Bu yapının ikinci güvencesi onaydır. Yapay zeka bir kayıt girmek, bir görevi değiştirmek ya da bir yazı göndermek istediğinde bunu doğrudan yapmamalı, önce taslak olarak sunmalıdır. Kayıt ancak avukat onayladığında yazılır. Böylece yapay zeka bir yardımcı olarak kalır, karar avukatta kalır.
Bu düzende yapay zekaya sorulan sorular da somutlaşır. Bu ay hangi müvekkilin bakiyesi eksiye düştü, yarın duruşması olan dosyalarda son gelen evrak ne, şu dosyanın bilirkişi raporu ne diyor gibi sorular, büronun kendi kaydından cevaplanır. Cevap tahmine değil kayda dayanır.
Hangi iş için hangi araç?
Yapay zeka araçları aynı işi aynı iyilikte yapmaz. Genel amaçlı sohbet araçları yazıda ve özetlemede güçlüdür, ama Türk hukukuna ve güncel içtihada her zaman hakim değildir. Hukuk için hazırlanmış araçlar ise karar bankalarına ve mevzuata bağlanarak cevabını kaynağa dayandırır.
Pratik bir düzen şöyle kurulabilir. Kavram açıklamak ve metni sadeleştirmek için genel araç yeterlidir. Karar ve mevzuat araştırması için kaynağını gösteren, künyeyi doğrulayan bir araç gerekir. Dosyanın kendisiyle çalışmak için ise büronun programına yetkiyle bağlanan bir yol tercih edilir. Her işin aracını bilmek, hem süreyi hem riski azaltır.
Üslup: metin sizin gibi mi yazıyor?
Yapay zekayla yazılan dilekçelerin en sık eleştirisi, hepsinin birbirine benzemesidir. Uzun, kalıp cümleler, gereksiz giriş paragrafları ve her dilekçede aynı kapanış. Hakim ve karşı taraf vekili bu üslubu kolayca tanır. Avukatın kendi yazı alışkanlığı ise yıllar içinde oluşmuş bir imzadır.
Bu yüzden iyi bir hukuk asistanı avukatın önceki dilekçelerinden üslubunu öğrenmeli, cümle uzunluğunu, kullandığı kalıpları ve dosyayı anlatma biçimini taşımalıdır. Taslak avukatın kendi metnine ne kadar yakınsa, düzeltmek için harcanan süre o kadar kısalır.
Üslubun bir parçası da büronun kendi kurallarıdır. Hangi mahkemeye nasıl hitap edildiği, talep sonucunun nasıl yazıldığı ve ekler listesinin biçimi bir kez öğretildiğinde, her taslakta yeniden düzeltilmesi gerekmez.
Büroda kullanım kuralları
Yapay zekanın büroda kendiliğinden yayılmasını beklemek yerine birkaç kural yazmak iyi olur. Hangi araçlar kullanılabilir? Müvekkil belgesi hangi araca verilebilir, hangisine verilemez? Yapay zekanın hazırladığı metni kim kontrol eder? Künye doğrulaması nasıl yapılır? Bu dört sorunun cevabı tek sayfalık bir notta toplanabilir.
Stajyer ve genç avukatlar için ayrıca bir uyarı gerekir. Yapay zeka taslağı bir başlangıçtır, bir sonuç değildir. Dilekçenin hukuki dayanağını, olay anlatımının doğruluğunu ve talebin yerindeliğini avukat kurar. Yapay zekayla yazılmış ama avukatın okumadığı bir metin, avukatın imzasını taşıyan bir risktir.
Nereden başlamalı?
Başlamak için en iyi yer, düşük riskli ve sık tekrar eden bir iştir. Gelen evrakın özetini çıkarmak, bir duruşma öncesi dosyanın safahatını özetlemek, müvekkile gönderilecek bilgi notunun ilk taslağını hazırlamak bunlara örnektir. Bu işlerde kazanılan zaman hemen görünür ve hata yapıldığında zarar küçük kalır.
UltraLaw Asistan bu yaklaşımla çalışır. UltraLaw'ı kullandığınız Claude ya da ChatGPT gibi yapay zeka aracına bir kez bağlarsınız. Asistan dosyanızın evrakını okur, emsal kararı bütün kaynaklarda arar ve bulamadığı ya da doğrulayamadığı kararı size açıkça söyler. Dilekçe taslağını sizin üslubunuzla hazırlar. Kayıt gerektiren her iş önce taslak olarak gelir, siz onaylayınca işlenir ve yapay zeka yalnız sizin yetkiniz olan kayıtları görür.
Bir iki hafta sonra aynı işleri yapay zekayla ve yapay zekasız yapmanın süresini karşılaştırın. Kazanç belirginse bir sonraki işe geçin, belirgin değilse aracı ya da yöntemi değiştirin. Büroda yapay zeka kullanımı bir kerede değil, böyle küçük adımlarla yerleşir.
Bu işin UltraLaw'daki karşılığını OfisX ve MasrafX sayfalarında görebilirsiniz. Konuyla bağlantılı yazılar: Hukuk bürosunda KVKK ve veri saklama: avukatlar için uygulama rehberi, UYAP dosyaları nasıl izlenir? Avukatlar için dosya izleme programı rehberi ve Avukat programı nasıl seçilir? Hukuk bürosu yazılımında bakılacak on ölçüt.
- Avukatlar için yapay zeka
- Hukuk yapay zeka
- İçtihat arama
- Dilekçe
- Hukuk Asistanı
Büronuzda da aynı düzeni kurun.